Uitgesproken of stigmatiserend?

Een topformule als Ikea verbaast mij daarin keer op keer. Ik heb deze formule onlangs weer eens ondergaan. De aanleiding was de inrichting van de nieuwe kamer van mijn studerende dochter. Kennelijk is half Nederland met soortgelijke projecten bezig. Uiterst vrolijke gezinnen bevolken de parkeerplaats, het theater, de winkel en het magazijn. Zo mogelijk nog vrolijker wachten ze bij de kassa, rekenen fluitend af, wachten voor het bonnetje voor hotdog of softijs en genieten al etend, drinkend en likkend van de massa bezige lotgenoten om uiteindelijk bepakt en bezakt in opperbest humeur naar huis te gaan.
Uitgesproken zijn (Ikea is dat als geen ander) impliceert het continu voeden en manifest maken van dat onderscheidende eigen verhaal. En dat elke dag opgepoetst; vers! Vernieuwen doe je niet van de een op de andere dag. Dat zit in je en wordt ook wel ondernemen genoemd. Een ondernemer voelt de markt aan en wordt gedreven door ongedurigheid; vernieuwen gaat min of meer vanzelf. Goede retailondernemers structureren vernieuwing waardoor het een soort evolutionair proces wordt. Daarmee garanderen ze min of meer voortdurende verfrissing en voorkomen ze zeperds.
Wellicht dat vanuit die evolutie de veel gehoorde klacht voortkomt dat het Nederlandse retaillandschap zo saai is. Als dat al zo is, verandert het wel razendsnel. Met dank aan die nare, veeleisende consument, komen zelfs de saaiste branches naar mijn overtuiging op korte termijn aan de beurt voor een injectie met opwinding. Die vernieuwingsdrang komt niet alleen vanuit de buitenlandse formules en verkorte leadtimes. Een interessante ontwikkeling vind ik persoonlijk die van de, zoals ik dat maar noem, ‘doelgroepthematisering’. Formules als Bemore, de Natuurwinkel, Prénatal en in zekere zin Wehkamp (krediet) en Aldi vormen wellicht de opmaat naar volwassen zwangere vrouwen-, studenten-, senioren-, minima-, single-, op krediet-, en DHZ-voor-vrouwen winkels. Persoonlijk zie ik daar een schier onuitputtelijke, nog nauwelijks aangeboorde bron van vernieuwing in, door alle branches heen waarbij je niet uitgesproken genoeg kunt zijn. Hier ligt overigens onmiddellijk wel het gevaar van stigmatisering op de loer. Alhoewel: de Allochtonensuper heeft naar mijn weten nog geen ‘Deense toestanden’ losgemaakt.