De weg naar Rome

Aandeelhouders zijn gek op het schrappen van banen, want als een beursgenoteerde onderneming dit aankondigt stijgen de koersen. Aandeelhouders verwachten dat door het schrappen van banen, kosten worden verlaagd en dat daardoor de winst zal stijgen. Maar, er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden. Iedereen weet dat de winst bestaat uit omzet minus kosten. Kostenverlaging leidt dus tot meer winst, maar omzetverhoging ook.

Bij EIM wordt veel onderzoek gedaan naar de invloed van ondernemerschap op economische groei en ontwikkeling. Uit die onderzoeken blijkt dat creatief ondernemerschap door het omzetten van vernieuwende ideeën in innovatieve producten en diensten een enorme bijdrage aan economische groei kan geven. In Nederland en in andere westerse landen komen we uit een tijdperk waarin economische groei vooral tot stand kwam via schaalvergroting en via procesinnovaties van grote ondernemingen. In deze fase van de economie – de managementeconomie – werd groei hoofdzakelijk gestimuleerd door productiviteitsverhoging door het benutten van economies of scale en scope. Tegen het einde van de vorige eeuw kenmerkten tal van sectoren zich door massaproductie, een hoge concentratiegraad en standaardisatie van productieprocessen, producten en diensten.

Hoewel de situatie per sector en regio kan verschillen, gaan we nu een nieuwe fase van economische ontwikkeling in, die van de ondernemerschapseconomie. Door de veranderde mondiale concurrentieverhoudingen is niet de productiviteitsontwikkeling de belangrijkste motor van economische groei maar vraag- en aanboddifferentiatie. In deze ondernemende economie is er juist veel behoefte aan ondernemers die economische meerwaarde creëren door innovatieve producten en diensten op de markt te brengen. De ondernemerschapseconomie vraagt om entrepreneurs – en ook om intrapreneurs – die opportunities creëren. Die hun productiviteit en samenwerking weten te organiseren, die risico’s nemen, die de dynamiek van de markt niet als bedreiging maar als kans zien, die denken in verandering en flexibel zijn. Wat nodig is, is een brede attitudeverandering. Dit zal een paar jaar kosten, maar dan hebben we ook wat.