De kijkdoos

Grote winkelcentra in het buitenland hebben nogal eens een kunstijsbaan. Ik heb er eens een gezien in de West Edmonton Mall (de WEM) in Canada. Wat mij toen opviel was dat er maar weinig schaatsers hun kunstjes vertoonden, maar dat er nogal wat mensen over de boarding hingen. Ik stond er verder niet bij stil. Totdat ik niet veel later een prachtig artikel las van Douglas Holt over de ‘Malling Society’. Het artikel ging nu eens niet over het winkelcentrum als aankoopplaats, maar over het winkelcentrum als een sociale biotoop: een droomwereld, een hangplek, een ontmoetingsplaats en een kijkdoos. Over die kijkdoos straks meer. Ik heb al eens eerder melding gemaakt van een bevinding van een Engelse professor dat wanneer een vrouw met haar man gaat winkelen, zij na gemiddeld 71 minuten ruzie krijgt met haar man. Het valt mij nog mee, maar feit blijft dat winkelcentra veel te weinig doen om het ook mannen naar de zin te maken. Winkelcentra zijn erg georiënteerd op vrouwen. Winkels die mannen aantrekkelijk vinden, zoals boekenwinkels, cd-winkels en elektronicazaken verdwijnen uit het straatbeeld of vertrekken naar de periferie. Voor mannen blijven in een winkelcentrum eigenlijk alleen de HEMA en V&D over om een beetje rond te snuffelen. Terug naar Douglas Holt, het ijsbaantje van de WEM en de kijkdoos. Wat blijkt nu uit het onderzoek van Holt. Volgens Holt bieden winkelcentra zowel gelegenheid voor voyeurisme als voor exhibitionisme. Het zijn dus de hedendaagse pantoffelparades, plekken om te zien en om gezien te worden. Dat kijken noemt Holt ‘accepted voyeurism’. Daarom leunden al die mensen tegen de boarding van dat ijsbaantje in de WEM. Holt typeert de hangplekken en de foodcourts, de ijsbaantjes en de open publieke ruimten als plekken waar je in alle rust naar andere mensen kunt kijken. Niemand stoort zich hieraan. Het wordt geaccepteerd als een vorm van non-verbale communicatie met vreemden. Wat dit allemaal met dat ruziënde echtpaar van die Engelse professor te maken heeft? Alles. Houdt die centra niet alleen met het winkelaanbod, de horeca en de zitjes leuk voor mannen, maar geef ze ook plekken waar ze rustig naar het winkelende publiek kunnen kijken. Meestal zijn dat vrouwen, maar dat zal vrouwlief niet zo erg vinden. Dan krijgt ze minder snel ruzie, en hoeft ze ook niet zo snel naar huis.