'Walmartization'

De Engelse taal is een nieuw woord rijker: Walmartization. Het woord kent echter meerdere betekenissen. Maar laten we eerst eens even stilstaan bij Wal-Mart zelf. Met een omzet van 285,22 miljard dollar in 2005 is Wal-Mart de grootste ondernemening ter wereld. Groter dan Shell, General Motors, Toyota, Philips of Ahold. Wal-Mart verkoopt in acht dagen ongeveer net zo veel als Albert Heijn in een heel jaar. De eerste betekenis die aan het woord Walmartization wordt gegeven, heeft betrekking op de verschraling van het detailhandelsaanbod. De komst van Wal-Mart, en andere big-box retailers, in een bepaalde regio leidt vrijwel onmiddellijk tot de sluiting van een groot aantal kleine zelfstandige winkeliers. Vanwege hun beperkte schaal zijn zij vrijwel niet in staat met Wal-Mart en de Wal-Martachtigen te concurreren. De prijs/prestatie-verhouding is dermate ongunstig dat consumenten en masse besluiten de voorkeur aan Wal-Mart te geven. “They juge by their feet”, luidt het aloude adagium. Met name in Amerika, Mexico en Canada doet zich dit fenomeen voor. In Canada sloten vanaf 1991 jaarlijks meer dan tienduizend MKB-winkeliers hun deuren. Voornamelijk dankzij de opkomst van de big-boxes. Ook in Frankrijk is een dergelijke ontwikkeling al jaren gaande. Door middel van beschermende wetgeving hoopt de Franse regering de verdere aftocht van de zelfstandige winkelier tegen te gaan. Dat voor dit fenomeen de term Walmartization wordt gebruikt, is natuurlijk niet zo vreemd. Wal-Mart zet in dit kader immers de toon. Maar of beschermende wetgeving daadwerkelijk uitkomst biedt, is zeer de vraag. Dit brengt ons bij de tweede betekenis van Walmartization.
Deze kan het best worden geïllustreerd aan de hand van een uitspraak van twee bekende Amerikaanse wetenschappers, Prahalad en Ramaswamy. “If consumers do not see any differentiation they will buy smart and cheap. The result is the “Walmartization” of everything, from clothes to MP3 players”, schreven zij in hun boek in 2005. Dit statement maakt eens te meer duidelijk dat retailers meer en meer aandacht zullen moeten geven aan de creatie van toegevoegde waarde. Nu zie je in de dagelijkse praktijk nog teveel dat retailers vooral met hun interne processen en producten bezig zijn. ‘Productverliefdheid’ wint het nog steeds van ‘klantverliefdheid’. Hierdoor wordt de ideale voedingsbodem gecreëerd voor de alles verslindende Walmartization. Kijkend naar Nederland, schiet mij meteen een oud volksliedje uit 1626 te binnen, met de alleszeggende titel “O Nederland, let op uw Saek!”. Prof. Dr. Will Reijnders