HBD: Interne criminaliteit is groot probleem

'Er zijn tal van signalen waaruit je kunt afleiden dat er iets aan de hand is'

Door: Marc Schapers

Winkelcriminaliteit kost de Nederlandse detailhandel grofweg één miljard euro per jaar. Circa 500 miljoen euro daarvan is schade als gevolg van diefstal, 250 miljoen euro is derving als gevolg van overvallen en nog eens een bedrag van 250 miljoen euro wordt uitgegeven aan preventiemaatregelen. Van die 500 miljoen euro schade als gevolg van diefstal komt naar schatting veertig tot vijftig procent voor rekening van interne criminaliteit.

“Gigantische bedragen, waar je niet laconiek over kunt doen”, zegt Hendrik-Jan Kaptein, beleidsadviseur winkelcriminaliteit bij het HBD. “Het probleem is echter dat de meeste ondernemers wel weten dat die cijfers kloppen, maar tegelijk denken dat interne criminaliteit alleen bij anderen speelt en niet in hun eigen zaak.”

Vertrouwensband
Veel zelfstandige ondernemers gaan er begrijpelijkerwijs vanuit dat zij een goede relatie hebben met hun medewerkers. Het is dan moeilijk voor te stellen dat één van die medewerkers je zou kunnen bestelen. Kaptein: “We weten uit onderzoek dat ook bij bedrijven waarvan de eigenaar zeker dacht te weten dat diefstal door het personeel niet voorkwam, dat wel degelijk het geval was. En dat het in een aantal gevallen medewerkers betrof die al jaren bij die ondernemer in dienst waren. Medewerkers van wie de ondernemer dacht dat hij er een vertrouwensband mee had, bleken toch regelmatig een graai in de kassa te doen.”

Om dat besef te laten doordringen heeft het HBD een aantal instrumenten ontwikkeld, die zijn te vinden op stopwinkelcriminaliteit.nl. Kaptein: “Een ondernemer doet er in elk geval verstandig aan naar onze site te gaan. Dat kan hem ontzettend veel geld schelen. Hij kan dan uitvinden of het probleem in zijn zaak wel of niet speelt. Steek als ondernemer niet je kop in het zand. Wees je bewust van het feit dat het ook bij jou kan gebeuren en realiseer je dat er veel aan te doen is. Er zijn tal van signalen waaruit je kunt afleiden dat er iets aan de hand is. Als je bijvoorbeeld iedere dag ronde kassaverschillen ziet of een bepaald gedrag van medewerkers analyseert, zoals het veelvuldig maken van foutbonnen of vaak schade toebrengen aan bepaalde artikelen. Dat zijn allemaal signalen waaruit je kunt afleiden dat er wellicht iets mis is. Op de site staat een checklist, die voor iedere ondernemer nuttig is om door te nemen.”

Actie
Als er iets loos is, moet er natuurlijk ook actie worden ondernomen. Op dezelfde site staat informatie hoe ondernemers moeten handelen: wat mag wel, wat mag niet? Overigens is het Platform Detailhandel Nederland actief met een zogenoemd waarschuwingsregister. Met dit instrument kunnen ondernemers achterhalen of een sollicitant mogelijk al eens in de fout is gegaan. Meer informatie over het waarschuwingsregister is beschikbaar op platformdetailhandel.nl.

Preventie
Kaptein benadrukt dat vooral veel winst is te halen bij preventie. “Ook voor interne criminaliteit geldt: voorkomen is beter dan genezen. Dat kan bijvoorbeeld door een goed huishoudelijk reglement te maken waarin duidelijke afspraken staan. Ook medewerkers blijken dat zeer op prijs te stellen. Het is natuurlijk vervelend om te weten dat een collega steelt, maar dat daar niets van kan worden gezegd omdat er geen duidelijke afspraken zijn. Ook die informatie vindt de ondernemer op de site, inclusief een voorbeeld van een huishoudelijk reglement.”

De site is niet het enige traject waarop het HBD inzet om interne criminaliteit beter bespreekbaar te maken en te bestrijden. Kaptein: “Er zijn al trainingen om de beschikbare kennis met elkaar te delen. We zijn druk doende het trainingsaanbod geschikt te maken voor kleinere bedrijven. We gaan voorlichtingsbijeenkomsten organiseren voor brancheorganisaties en samenwerkingsverbanden.

We verwachten veel van ‘De Morele Dilemma Discussie Methode’, die nu in ontwikkeling is. Daarmee kunnen medewerkers zelf het probleem interne criminaliteit bespreekbaar maken. Het idee is in feite heel simpel. Aan de hand van stellingen wordt duidelijk wanneer sprake is van interne criminaliteit. Stel, je loopt stage en een collega zegt je dat je tien euro uit de kassa kunt pakken om wat broodjes te halen, want dat is volgens hem gebruikelijk. Wat doe je in zo’n geval? Uit de pilots blijkt dat als medewerkers daar zelf met elkaar over praten dat zeer verhelderend werkt. De sfeer onderling verbetert en het blijkt bovendien dat medewerkers heel goed in staat zijn om zelf afspraken te maken over wat wel en niet kan.”

Door: Marc Schapers

Dit artikel is te lezen in het meinummer van RetailTrends
Een jaarabonnement op RetailTrends? Klik hier
U kunt vrijblijvend een proefnummer aanvragen via sales@retailtrends.nl